Nederland werkt!

Hoofdpagina

Nederland werkt!
(Tom van Leeuwen)
Heeft u ook een uitgewerkt plan over hoe Nederland zou kunnen werken?
Stuur het me ter publicatie op.

Elseviers artikel over de monarchie. Met commentaren.

Overheid, Onderwijs en Oorlog

Interessante websites

Contact












































Constitutionele Monarchie met Commentaar


Elsevier bracht onlangs een special uit over Beatrix. Een van de artikelen beloofde ons tien rationele argumenten vóór de constitutionele monarchie. Dat was even schrikken. Zou ik er dan tóch naast zitten?
Snel lezen dus!

De italics tekst is het origineel uit de Elsevier
De normale tekst is mijn commentaar.


  TIEN RATIONELE ARGUMENTEN VOOR DE CONSTITUTIONELE MONARCHIE.
EEN REPUBLIEK BIEDT GEEN OPLOSSING VOOR VAAK GENOEMDE BEZWAREN

ELSEVIER SPECIALE EDITIE Arendo Joustra

Een rationeel debat over de monarchie is lastig, juist omdat het koningshuis vooral emoties losmaakt. Je bent voor of tegen. Verdere discussie lijkt zinloos. Toch is zo’n inhoudelijk debat steeds weer nodig om nieuwe generaties en nieuwe landgenoten bij de monarchie te betrekken en die levend te houden. Gelukkig laat de constitutionele monarchie zich ook zonder een beroep te doen op emoties aan de hand van een paar stellingen onderbouwen. Hier volgen er tien.

1. De monarchie is niet ondemocratisch, want een grote meerderheid van de bevolking en het parlement steunt de monarchie.
Degenen die met een beroep op democratische principes pleiten voor een republiek en een democratisch gekozen staatshoofd, vergeten voor het gemak dat de Tweede Kamer het systeem steunt.


Hier wordt handig misbruik gemaakt van een logische denkfout. De juiste redenering is als volgt:
De monarchie is ondemocratisch. Dit is een eigenschap van de monarchie want de monarch is niet democratisch gekozen.
Het feit dat de monarchie door een democratisch orgaan in stand wordt gehouden verandert niets aan de eigenschappen van de monarchie zélf. Zij is en blijft ondemocratisch. In dit geval kiest een democratisch orgaan ervoor een ondemocratisch instituut te handhaven.
De stelling zou dus moeten zijn: "Het handhaven van de monarchie is niet ondemocratisch".
Dit nog afgezien van de groteske stelling "een grote meerderheid van de bevolking steunt de monarchie". Wanneer was het referendum? Deze stelling zou enkel op opiniepeilingen kunnen berusten en is dus uit de lucht gegrepen.
Niets rationeels te bespeuren in dit eerste punt.

  2. Het is geen toeval dat de meest transparante, tolerante en democratische landen van Europa vrijwel allemaal monarchieën zijn.
Dit verband zou door tegenstanders van de monarchie eerst eens moeten worden onderzocht, voordat ze haar als ouderwets en ondemocratisch bij het grof vuil zetten. Een mogelijke verklaring is dat een koningshuis voor zo’n sterke samenhang zorgt, dat oppositiepartijen een grote vrijheid hebben en minder snel het stempel krijgen opgedrukt dat ze de eenheid van de natie in gevaar brengen. Het ‘sluit de rijen’ klinkt in een monarchie minder dwingend dan in een republiek.
In de monarchieën van Noordwest Europa is meer openheid, oog voor minderheidsgroepen en inspraak van de burgers dan elders. Als het gaat om ontwikkelingshulp en sociale zekerheid zijn monarchieën bovendien de gulste landen. Daarover hoor je de linkse tegenstanders van de monarchie nooit.


Goed, hier hebben we op zijn minst vier onjuistheden en/of incoherente verbanden:
- De schrijver legt het onjuiste verband: Europese monarchie -> transparantie, tolerantie en democratie.
Spanje is een monarchie. Monaco is een monarchie. Wat is er zo bijzonder transparant en tolerant aan de Spaanse overheid? En aan Monaco’s regering? En is de overheid in Groot Brittannië echt uitzonderlijk transparant en tolerant?
Zou het verband dan niet logischer zijn als volgt:
Noordwest Europese volksaard -> transparantie, tolerantie en democratie?
Met andere woorden: de monarchie heeft niets met transparantie, tolerantie en democratie te maken, en daar komen we later nog op terug.
Overigens, en dit terzijde, buiten Europa zijn bijvoorbeeld Saudi Arabië, Swaziland, Tonga en Cambodja monarchieën. Toonbeelden van transparantie, tolerantie en democratie, niet?
- "In de monarchieën van Noordwest Europa is meer openheid, oog voor minderheidsgroepen en inspraak van de burgers dan elders."
Dit is volledig uit de lucht gegrepen. In geen enkele serieuze discussie zou dit als rationeel argument worden aanvaard.
Indien de schrijver hiermee tracht te insinueren dat er in Nederland meer openheid en inspraak is dan in Duitsland, dan is dat, volgens zijn eigen redenatie, óndanks de monarchie. Onze monarch is immers voor meer dan 87% Duitse.
- "Als het gaat om ontwikkelingshulp en sociale zekerheid zijn monarchieën bovendien de gulste landen."
Onzin. Spanje is een monarchie en geeft 0,32% van haar BNP aan ontwikkelingshulp. Ver beneden de doelstelling van de VN dat op 0,7% ligt. Ook de monarchieën het Verenigd Koninkrijk en België geven veel minder dan de doelstelling. Dit verband loopt dus ook hopeloos scheef. Mijnheer Arendo Joustra, hoe heeft u dit stuk eigenlijk voorbereid?
De Noordeuropese monarchieën zijn wél wereldwijd de landen met de hoogste belastingsdruk. Ja, dan is het natuurlijk makkelijk om er een goede sociale zekerheid op na te houden en om voor Sinterklaas te spelen in het buitenland. Dat geld moet écht ergens vandaan komen! Dit heeft dus niets met monarchie te maken, maar met overheidsbemoeienis en belastingheffing.
- "Daarover hoor je de linkse tegenstanders van de monarchie nooit."
Dit is voor tweeërlei uitleg vatbaar. Wat bedoelt de schrijver hier? Een van beiden: "De rechtse tegenstanders van de monarchie hoor je hier wél over"? of "alle tegenstanders van de monarchie zijn links"? Het lijkt me onwaarschijnlijk dat de eerste uitleg de bedoeling was, en als het tóch zo zou zijn, is deze stelling volledig uit de lucht gegrepen.
Als de schrijver hiermee tracht alle tegenstanders van de monarchie in de linkse hoek te drukken is dit een schrijnend voorbeeld van pure indoctrinatie.

Het volgende punt is even omvangrijk als nietszeggend. Ik voeg mijn commentaar tussen de regels toe.
  3. De macht van koningin Beatrix wordt sterk overdreven en valt trouwens onder de democratische controle van het parlement.
De revolutionair Thomas Paine (1737 1809) heeft eens gezegd dat een republikein de monarchie bestrijdt, omdat hij denkt dat het iets is, terwijl de hoveling er alleen maar om lacht, omdat hij weet dat het niets is. Zo is het maar net. De enorme waarde van het koningshuis als symbool en samenbindend element van de natie wordt door de aanhangers van de republiek sterk onderschat, terwijl ze de feitelijke macht van koningin Beatrix sterk overdrijven. Om maar eens een vergelijking te trekken: de grondwettelijke macht van de Duitse president, die de republikeinen vaak als voorbeeld nemen, is groter dan die van de Nederlandse Koningin. Zo heeft de Duitse president al eens het parlement ontbonden, geweigerd een wet uit te vaardigen en een benoeming te onderschrijven.
Daarbij komt dat politieke processen veel te gecompliceerd zijn en te internationaal bepaald (Europese Unie) om door een eenpitter als de Koningin te kunnen worden beïnvloed. Weliswaar is Beatrix lid van de regering, maar ze is niet aanwezig bij de vergaderingen van de ministerraad. Hoe goed Beatrix ook haar best doet zich op de hoogte te stellen van alle besluiten, het is meer een kwestie van bijbenen dan van beïnvloeden.


Helaas, niets is minder waar....
"Wij Beatrix, bij de gratie Gods Koningin der Nederlanden", zoals ze zichzelf graag laat noemen, is Voorzitster van de Raad van State. Het maximale adviescollege van de regering. Tijdens Balkenende IV heeft de Raad van State onder meer de verlenging van de A4 tegengehouden, positief advies ingediend over de ontpoldering van de Hedwigepolder, negatief advies ingediend tegen een tweede referendum over ‘Lisabon’ enz. Al deze adviezen zijn zonder enig overleg met de Tweede Kamer door de regering overgenomen.
Dit nog afgezien van de invloed van Beatrix in de Bilderberggroep (en visa versa), maar dat is een heel ander verhaal.

  Uiteraard is nooit na te gaan welke invloed Beatrix heeft gehad op besluiten. Dat valt immers onder het zogeheten Geheim van Huis ten Bosch. Het openbaren van haar standpunt zou haar betrekken bij de politieke discussie en haar onschendbaarheid doorbreken. Overigens blijven ook de standpunten van afzonderlijke ministers na een kabinetsbesluit geheim. De regering waarvan de Koningin deel uitmaakt, spreekt immers met één stem.

Dit is in tegenspraak met een aantal dingen die eerder gezegd zijn:
- Een kenmerk van de monarchieën was toch transparantie (punt 2)? Vanwaar dan de geheimhouding, en dan nog wel: "uiteraard"?
- Lekker rationeel: De invloed van onze monarch wordt sterk overdreven, maar het is nooit na te gaan welke invloed ze heeft? Ja, het staat er écht!

  Volgens het ongeschreven staatsrecht mag de Koningin ministers aanmoedigen, adviseren en waarschuwen. Maar hoe groot het stempel dat zij drukt ook is, het is uiteindelijk de minister die zich in de Tweede Kamer moet verdedigen voor wat hij doet of nalaat. Mocht dus een standpunt van de Koningin afkomstig zijn, dan moet hij dat voor eigen rekening nemen. Net zoals hij dat ook moet doen met de standpunten van hoge ambtenaren, vrouw, chauffeur, moeder en wie er nog meer allemaal invloed uitoefenen op een minister. In alle gevallen geldt: hoe steviger de knieën van de minister, hoe minder het staatshoofd, hoge ambtenaren, vrouw, chauffeur en moeder hebben in te brengen.

Als Voorzitster van de Raad van State beïnvloedt de Koningin direct de kabinetsbesluiten en kan zij zelfs kabinetsbesluiten tegenhouden. Zelfs in die mate dat het kabinet zich erachter verschuilt (zie bijvoorbeeld: het tweede EU referendum). De leden van de Raad van State worden overigens door de Koningin benoemd. Hier slaat de auteur de plank dus volledig mis. Zijn bewering dat de macht van de monarch wel meevalt, is pertinent onwaar.
Verder lijkt het me dat een standpunt waarin de chauffeur, de moeder en de echtgenote van een minister worden aangehaald, niet als rationeel argument zullen worden geaccepteerd in welke serieuze discussie dan ook. Elsevier, dit schrijfsel zou zelfs misstaan in de Privé, Libelle of Story. Schaam u!

  Los daarvan is het de Tweede Kamer die uiteindelijk het doen en laten van de minister sanctioneert. Indirect valt de Koningin dus onder de parlementaire controle. Hetzelfde geldt voor Beatrix’ inbreng bij de kabinetsformatie, waar ze overigens slechts een rol krijgt toebedeeld als politieke partijen er zelf niet uitkomen. Uiteindelijk legt de nieuwe minister president het resultaat van de formatie aan de Tweede Kamer voor, die dan al of niet akkoord kan gaan.

De Koningin heeft het recht kabinetsbesluiten niet te ondertekenen, waarbij het parlement buitenspel wordt gezet. De macht die onze Vorstin via de Raad van State uitoefent, valt niet onder de parlementaire controle. Waarom probeert de auteur deze feiten te verdoezelen?
De rol van de monarch in de kabinetsformatie is slechts een formaliteit, die iedere enigszins intelligente Nederlander op zich zou kunnen nemen. Geen rationeel argument voor de monarchie dus.

  4. Juist omdat het staatshoofd weinig macht heeft, leidt het kiezen van een staatshoofd tot een uitholling van het stemrecht.
Verkiezingen zijn bedoeld om de echte macht aan te wijzen, niet de schijnmacht. Kiezers begrijpen dat perfect en blijven dan ook thuis als de stembussen voor het Europees Parlement of Provinciale Staten opengaan. Waarom stemmen voor schijnmacht?


Dat de kiezers thuisblijven voor de verkiezingen van de Provinciale Staten en het Europees Parlement is een argument voor het afschaffen van de Provinciale Staten en het uittreden van Nederland uit de EU. Dit heeft niets maar dan ook niets met de monarchie te maken.
Nu volgt de enige rationele opmerking van de auteur in het hele artikel. Maar helaas voor hem, geen argument voor de monarchie: "Waarom stemmen voor schijnmacht?" Ik zou dit uitbreiden tot "Waarom zijn die overbodige parlementen nog niet afgeschaft?"

  5. Een gekozen staatshoofd zal altijd meer macht hebben dan een koning in een moderne monarchie.
Juist door het staatshoofd te kiezen, krijgt het de macht die de Koningin ontbeert. Een gekozen staatshoofd ontvangt immers een eigen mandaat van de kiezer en kan dat naar eigen goeddunken gebruiken, bijvoorbeeld als hij of zij tegenover de eveneens gekozen volksvertegenwoordiging komt te staan. Vandaar dat presidenten in parlementaire republieken ook formeel meer te vertellen hebben dan koningen in parlementaire monarchieën. De macht die de president zich toeëigent, gaat ten koste van de huidige macht van de volksvertegenwoordiging. Dus in plaats van tot meer leidt een gekozen staatshoofd tot minder democratie.


Precies! Alleen de conclusie is onjuist. Een staatshoofd moet gekozen worden om, samen met zijn ministers, macht uit te oefenen over de zaken die de individuele verantwoordelijkheden van de burgers te boven gaan. Na afloop van zijn mandaat zal hij door de kiezer worden beoordeeld.
Een gekozen staatshoofd leidt dus tot méér democratie.

  6. Zonder staatshoofd kunnen we niet.
Er is altijd een persoon nodig die de natiestaat in binnen en buitenland representeert. Zelfs Zwitserland heeft een president, hoewel het land een staatshoofd eigenlijk onverenigbaar acht met de volkssoevereiniteit. In Zwitserland spelen de ministers bij toerbeurt voor staatshoofd. Dit heeft wel een enorm nadeel. Het Zwitserse parlement heeft niet de bevoegdheid om ministers naar huis te sturen. De representerende taak van het staatshoofd veronderstelt immers een zekere continuïteit. Wegsturen van een minister botst daarmee. In de Nederlandse situatie is dit ondenkbaar.


Een staatshoofd is inderdaad gewenst en de volksvertegenwoordiging zou het staatshoofd en ministers naar huis moeten kunnen sturen. Wat is daar mis mee? Dit is juist het grote probleem van de monarchie. De schrijver probeert dit nu om te buigen tot een rationeel argument ten behoeve van de monarchie.

  7. Juist erfopvolging garandeert dat er straks een goede opvolger klaarstaat.
Tegenstanders van de monarchie vinden het ouderwets, feodaal en archaïsch dat het nieuwe staatshoofd door geboorte wordt aangewezen. Toch blijkt erfopvolging in de praktijk voortreffelijk te werken. Juist doordat de opvolger van de kroon bij geboorte is bepaald, kan de voorbereiding voor deze zware functie ook al bij de geboorte beginnen. En mocht blijken dat hij of zij (nog) niet geschikt (meer) is, dan kan de regering altijd een beetje manipuleren. Dan is er wel een broer of tante die de taak (tijdelijk) op zich kan nemen. Het gebeurde in Groot Brittannië in 1936 en in België in 1993.


Welke zware functie? In het voorafgaande heeft de auteur juist geprobeerd aan te tonen dat de monarch niets doet!
Lees bijvoorbeeld op het Internet nog eens even na wat voor een gezellig heerschap Willem III was en hoe hij ons land internationaal voor schut heeft gezet. Kom daarna nog eens terug om ons te vertellen of erfopvolging een goede opvolger garandeert.
Dit punt slaat gewoon alles. Ik hoop werkelijk dat de schrijver dit niet serieus meent. Erfopvolging, manipulatie van de regering... Zijn dit de rationele argumenten die de schijver ons heeft beloofd?
De waarheid is dat erfopvolging voor openbare functies illegaal is in Nederland. Het is namelijk in strijd met de artikelen 1 en 3 van de Nederlandse Grondwet.

  8. Het voordeel dat een president afzetbaar is, geldt ook voor het Nederlandse staatshoofd.
Het is de afgelopen eeuw nooit nodig geweest, maar het parlement kan de Koningin of Koning naar huis sturen als die er een potje van maakt. Dit staat geregeld in artikel 35 van de Grondwet. Wat dat betreft is het net zo makkelijk of moeilijk als het afzetten van de president van de Verenigde Staten van Amerika.


De president van de Verenigde Staten van Amerika wordt iedere 4 jaar herkozen of afgezet. Meer dan twee termijnen zijn onmogelijk. Ik zie niet in hoe de schrijver dat kan vergelijken met een door erfopvolging bepaald staatshoofd met onbepaalde regeringstermijn, en het ook nog eens durft aan te voeren als een rationeel argument vóór de monarchie.
Als het écht zo eenvoudig zou zijn om het Nederlands monarchisch staatshoofd naar huis te sturen, waarom is dat dan niet gebeurd met Juliana naar aanleiding van het Lockheed schandaal? Juliana en Bernhard mochten na dit schandaal nog jaren als aangeschoten wild blijven doormodderen. Verdere schandalen werden zelfs angstvallig geheim gehouden, hoe transparant de schrijver de Nederlandse monarchie dan ook mag vinden. Een president zou in dergelijke omstandigheden direct en terecht zijn afgetreden, zijn land hiermee dienend.

  9. Vreugde en verdriet van een natie laten zich makkelijker projecteren op een representant van een dynastie dan op een president.
Juist als het gaat om de zware taak de natie te symboliseren bij rampen (of succes) is het handig een familie te hebben die verbonden is met alle voor en tegenspoed van de natie. Een uit de spelonken van het Binnenhof opgedoken president is daarvoor minder geschikt.


Er zijn populaire én inpopulaire presidenten én monarchen. De afkomst van een dynastie heeft hier niets mee te maken.
Dit is geen rationeel argument. Bij rampspoed heeft de bevolking hulp nodig, niet een monarch of president die even komt kijken. Bij successen weten we écht wel wanneer we moeten klappen zonder dat de koninklijke familie ons dat aangeeft.
We hebben het hier over het besturen van een land. Niet over een poppenkast.
De schrijver vindt het 'handig' om een familie te hebben voor de 'zware taak' om bijvoorbeeld naar een voetbalwedstrijd te kijken (ja, dat staat er écht). En dan vindt hij zichzelf nog rationeel ook!

  10. De monarchie is van het volk, niet van het Huis van Oranje.
Critici van de monarchie hebben soms persoonlijke bezwaren tegen leden van het Koninklijk Huis: wie denken ze wel dat ze zijn? Maar het te tonen respect geldt niet uitsluitend de persoon, maar ook en vooral de functie. Presidenten hechten daar vaak nog meer aan dan koningen. Daarbij komt dat het Huis van Oranje Nassau zijn familie niet heeft opgelegd aan Nederland; koning Willem 1 is immers door de toenmalige burgerij gevraagd deze taak op zich te nemen. Eerder geldt het omgekeerde: Nederland legt de Oranjes de monarchie op.


Wel eens een president in een Gouden Koets gezien? Welke president eist er aangespoken te worden met 'majesteit'? Welke president heeft het over 'onderdanen'?
Willem I werd in 1815 tot koning gekroond. Het algemeen kiesrecht in Nederland werd voor mannen in 1917 ingevoerd, het algemeen kiesrecht voor vrouwen in 1948.
Dat Willem I "door de toenmalige burgerij" werd gevraagd deze taak op zich te nemen is in ieder geval geen democratisch genomen besluit geweest.
Er is in feite in Nederland nog nooit democratisch over de monarchie gestemd.
Maar goed, wij zijn zoals gewoonlijk weer de schuldigen. Natuurlijk! Wij "leggen de Oranjes de monarchie op". Kan het nog schever allemaal? Ik vrees van niet.


Goed. Ik heb er alle moeite voor gedaan, maar ik heb in dit hele artikel geen énkel rationeel argument kunnen bespeuren vóór de monarchie.
Ik heb zo het vermoeden dat de Heer Arendo Joustra als enige bron voor dit 'artikel' het blaadje van de plaatselijke Oranjevereniging heeft gebruikt.
Een artikel van dit niveau, dat ook nog eens openlijk regeringsmanipulatie als oplossing voor een probleem aangeeft, is de Elsevier onwaardig. Maar het geeft heel goed aan hoe de Nederlanders worden geïndoctrineerd over dit thema. Wie niet oplet en niet nuchter nadenkt, slikt dit als zoete koek.

Mijn enige vraag is nog... hoe is dit schrijfsel in vredesnaam door de redactie van Elsevier gekomen?

Auteur van de commentaren: Tom van Leeuwen
Datum van de commentaren: 27 maart 2010

P.S. Een verzoek aan de Heer Arendo Joustra. Volgende week graag een artikel met 10 rationele argumenten om aan te tonen dat 1 gelijk is aan 2. Gezien de denktrant die u hier op de lezer heeft losgelaten, zal dit geen enkel probleem voor u zijn.